Przełamywał bariery, zbliżał narody

Pochodzenie i wykształcenie

Jan Milun urodził się na Wileńszczyźnie. Po zakończeniu II wojny światowej zamieszkał w Brzegu, z którym przez wiele lat był silnie związany. W 1971 roku wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, osiedlając się w Bostonie w stanie Massachusetts.

Wykształcenie zdobywał zarówno w Polsce, jak i za granicą. Studiował języki słowiańskie na Uniwersytecie Warszawskim oraz śpiew na Wydziale Wokalnym Akademii Muzycznej w Krakowie. Ukończył także studia w Akademii Wojskowej Stanów Zjednoczonych. Przygotowanie humanistyczne i muzyczne stało się podstawą jego późniejszej działalności artystycznej i organizacyjnej.

Działalność na emigracji

Po osiedleniu się w Stanach Zjednoczonych Jan Milun podjął intensywną działalność artystyczną, kulturalną i patriotyczną w środowisku polonijnym. Stał się jednym z najbardziej aktywnych mecenasów i ambasadorów polskiej muzyki oraz kultury na emigracji.

Pełnił funkcję prezesa Towarzystwa Muzycznego im. Stanisława Moniuszki w Bostonie oraz działał w strukturach Kongresu Polonii Amerykańskiej. W ramach swojej działalności zorganizował co najmniej 250 koncertów o dużej skali, które odbywały się w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, na Wyspach Karaibskich oraz w Polsce.

Wielkie koncerty i wydarzenia rocznicowe

Do najważniejszych przedsięwzięć Jana Miluna należał koncert z okazji 20‑lecia pontyfikatu Jana Pawła II, który odbył się 18 października 1998 roku i był transmitowany przez Telewizję Polonia. W Stanach Zjednoczonych szczególnym uznaniem cieszył się koncert w hołdzie prymasowi Stefanowi Wyszyńskiemu, zorganizowany w setną rocznicę jego urodzin. Wydarzenie to miało miejsce 14 października 2001 roku w Bostonie i zgromadziło ponad 600 artystów.

Podczas koncertu zorganizowanego w pierwszą rocznicę wprowadzenia stanu wojennego w Polsce zebrano 15 tysięcy dolarów, które Jan Milun przeznaczył na zakup żywności i leków dla Polaków w kraju.

Związki z Brzegiem i działalność w Polsce

W jubileuszowym roku 20‑lecia pontyfikatu Jana Pawła II w kościele św. Mikołaja w Brzegu odbył się koncert o międzynarodowej randze, transmitowany przez Telewizję Polonia na cały świat. Jego organizatorem był Jan Milun, pełniący wówczas funkcję przewodniczącego Towarzystwa Muzycznego im. Stanisława Moniuszki w Bostonie.

Kolejnym wielkim wydarzeniem był koncert z okazji 25‑lecia pontyfikatu Jana Pawła II, który odbył się 19 października 2003 roku w Bazylice Mariackiej. Wystąpiło w nim około 700 artystów z kraju i zagranicy, a głównym organizatorem przedsięwzięcia był Jan Milun.

Planował on również organizację koncertu jubileuszowego w Krakowie, z zamiarem jego powtórzenia w Brzegu. Koncerty poświęcone Ojcu Świętemu organizował dwukrotnie w Brzegu, Wilnie oraz Nowym Jorku.

Koncerty pamięci i działalność artystyczna

W Bostonie, jako prezes Towarzystwa im. Stanisława Moniuszki, Jan Milun organizował także koncerty upamiętniające ofiary zbrodni katyńskiej – oficerów polskich zamordowanych w Katyniu, Kozielsku, Ostaszkowie i Starobielsku.

W Roku Kardynała Stefana Wyszyńskiego zorganizował koncert poświęcony Prymasowi Tysiąclecia. Podczas tego wydarzenia wystąpił również jako baryton, wykonując – w towarzystwie Irene Jadkowski i Agnieszki Dziubak – utwór „O Panie, Któryś jest na niebie”. Był ponadto organizatorem koncertu z okazji kanonizacji ojca Maksymiliana Marii Kolbego oraz koncertu charytatywnego na rzecz ofiar trzęsienia ziemi we Włoszech.

Odznaczenia i wyróşnienia

Za zasługi w krzewieniu kultury polskiej w Stanach Zjednoczonych Jan Milun został uhonorowany Medalem Jerzego Waszyngtona oraz medalem „Zasłużony dla Kultury Polskiej”, przyznanym przez Ministerstwo Kultury Rzeczypospolitej Polskiej. W 1996 roku, wraz z pułkownikiem Ryszardem Kuklińskim, otrzymał od Armii Polskiej we Francji odznakę „Miecze Hallerowskie” za wierną służbę Ojczyźnie. W maju 1998 roku przewodniczący Senatu Stanów Zjednoczonych przyznał mu wyróżnienie za działalność na rzecz upowszechniania polskiej kultury w Ameryce.

Śmierć i dziedzictwo

Jan Milun zmarł 24 czerwca 2014 roku w Chelsea w Stanach Zjednoczonych. Zgodnie z wolą rodziny został pochowany w Brzegu – mieście, z którym był związany od lat powojennych i do którego wielokrotnie powracał swoją działalnością artystyczną i organizacyjną.

Pozostał w pamięci jako niestrudzony mecenas kultury muzycznej oraz wybitny animator życia kulturalnego Polonii. W ciągu kilkudziesięciu lat aktywności zdołał zorganizować ponad 250 wielkich koncertów w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, na Karaibach, w Polsce, Rosji (Kaliningradzie) oraz w Watykanie. Największe i najbardziej doniosłe z nich poświęcone były osobie i pontyfikatowi św. Jana Pawła II.

Działalność Jana Miluna stanowi trwały element historii polskiej kultury na emigracji oraz ważny rozdział w dziejach Brzegu i środowisk polonijnych, którym przez całe życie wiernie służył.