W służbie etosu Armii Krajowej

Weź udział w służbie etosu Armii Krajowej, bowiem 15 lutego w Brzegu obchodziliśmy 84. rocznicę przemianowania Związku Walki Zbrojnej na Armię Krajową. W tym dniu w kościele pw. św. Mikołaja zostanie odprawiona uroczysta Msza św., bowiem będzie to już także 29. rocznica powołania do życia działającego w mieście Koła Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej.

Powstanie koła zapoczątkowała uchwała wydana przez Zarząd Okręgu ŚZŻAK w Opolu 14 lutego 1997 r. na wniosek Tadeusza Czajkowskiego, żołnierza AK-WiN, Czortkowianina, ale także przez wiele lat brzeżanina, majora w stanie spoczynku. 3 kwietnia 1997 r. rozpoczęło w Brzegu działalność Koło Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej.

Brzeżanie w AK

W działalność koła włączyli się Brzeżanie, którzy byli żołnierzami AK bądź działali w strukturach konspiracyjnych, ale także ich rodziny i znajomi, dla których ideały Armii Krajowej pozostawały wciąż ważne. W skład pierwszego zarządu weszli wtedy, poza Tadeuszem Czajkowskim (prezesem), także: wiceprezes Zygmunt Cmak, skarbnik Jan Andros, sekretarz Ludwika Dempniak oraz Zdzisław Czepułkowski (przewodniczący Komisji Rewizyjnej).

Sztandar

Sześć miesięcy później, 11 listopada 1997 r., na dziedzińcu brzeskiego zamku ks. kardynał Henryk Gulbinowicz poświęcił sztandar brzeskiego koła. Rodzicami chrzestnymi sztandaru zostali por. Anna Korzyńska i por. Zygmunt Cmak. Projektantem sztandaru był prezes brzeskiego koła, a wykonawcą zakład Danuty Śnieżek z Opola. Na górnej części drzewca sztandaru umieszczonych zostało 17 pamiątkowych gwoździ honorujących tych wszystkich, którzy wspierali ufundowanie sztandaru.

Niemiecki obóz pracy

Pierwszą ważną inicjatywą koła było uroczyste odsłonięcie i poświęcenie obelisku 11 listopada 1998 r., poświęconego pamięci więźniów niemieckiego obozu pracy BriegPampitz, w tym żołnierzy Armii Krajowej.

Monument pomordowanym na Kresach

Niespełna rok później, 29 sierpnia 1999 r., na cmentarzu komunalnym w Brzegu przy ul. Starobrzeskiej został odsłonięty monument, którego projektantem był także inż. Tadeusz Czajkowski, przy współpracy z oddziałem Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich w Brzegu, a także Zarządem Opolskiego Okręgu ŚZŻAK. Monument powstał ku czci Polaków pomordowanych na Wschodzie. Inskrypcja na monumencie brzmi: W hołdzie Polakom pomordowanym na Kresach Wschodnich przez nacjonalistów ukraińskich OUN i UPA w latach 19391946.

Harcmistrzowi Wincentemu Musze

W 2000 r., wspólnie z ZHP w Brzegu, został odsłonięty obelisk poświęcony Wincentemu Musze wybitnemu Brzeżaninowi i zasłużonemu działaczowi harcerskiemu, komendantowi Szarych Szeregów w Krakowie, działaczowi WiN.

Pamiątkowe tablice

Brzeskie Koło Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej przyczyniło się też do przygotowania i odsłonięcia trzech pamiątkowych tablic w brzeskich kościołach. Pierwszą odsłonięto 11 listopada 2000 r. w kościele św. Mikołaja z napisem: W hołdzie żołnierzom Armii Krajowej walczącym z okupantem hitlerowskim i sowieckim o niepodległość Polski.

Na prośbę Związku Sybiraków zarząd brzeskiego koła ŚZŻAK włączył się także w wykonanie tablicy pamiątkowej poświęconej pamięci deportowanych na Sybir i odsłoniętej w lutym 2001 r. również w kościele św. Mikołaja. W tym roku już po raz kolejny brzeskie koło ŚZŻAK upamiętni też, wspólnie z działającym w mieście Związkiem Sybiraków, 86. rocznicę deportacji Polaków na Sybir.

Pomnik żołnierzom niepodległościowego podziemia

Jedną z ważniejszych inicjatyw brzeskich akowców było zaangażowanie się prezesa T. Czajkowskiego w projekt budowy pomnika żołnierzom zbrojnego podziemia niepodległościowego związanego z II konspiracją, którego odsłonięcie odbyło się w grudniu 2006 r.

Z okazji 10-lecia istnienia koła ŚZŻAK w Brzegu przygotowano wystawę edukacyjno-historyczną Żołnierze Polski Walczącej pod patronatem Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej we Wrocławiu (Delegatura w Opolu) Instytutu Pamięci Narodowej.

Po śmierci Tadeusza Czajkowskiego prezesem brzeskiego koła został wybrany porucznik w stanie spoczynku, żołnierz 27 DPAK Roman Domański ps. Sęp.

Współpraca z harcerzami

Koło współpracowało i współpracuje nadal z brzeskimi szkołami: I LO im. B. Chrobrego i II LO im. Z. Herberta oraz Gimnazjum im. Józefa Piłsudskiego w Brzegu, a także z Gminnym Zespołem Szkół w Skarbimierzu-Osiedle. Cały czas utrzymywana jest współpraca ze środowiskiem harcerzy w Brzegu Czarnej Trzynastki i Zielonej Polany, ale także ze środowiskiem Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej.

Wykłady w Klubie Grota

Od listopada 2007 r. działa też Klub Historyczny im. gen. Stefana Roweckiego Grota, którego przewodniczącym na zebraniu założycielskim został wybrany Wiktor Krzewicki. Klub zajmuje się popularyzacją historii najnowszej poprzez wykłady historyków, spotkania ze świadkami wydarzeń historycznych, projekcje filmów historycznych i wystawy. Klub powstał w Warszawie w 2002 r. z inicjatywy Instytutu Pamięci Narodowej i Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej.

W całym kraju, także w Brzegu, powstały oddziały Klubu gen. Grota. Przedstawiciele klubu Grota uczestniczą cały czas w uroczystościach patriotycznych organizowanych przez władze samorządowe. Także wspólnie ze ŚZŻAK co roku organizują uroczystości związane z Armią Krajową, Polskim Państwem Podziemnym, ale także z podziemiem niepodległościowym działającym w latach 19441963.

Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

Pierwszy prezes koła ŚZŻAK w Brzegu, T. Czajkowski ps. Sas, Kotwica, wspólnie z innym członkiem Koła Marianem Bobolewskim, żołnierzem AK, a potem NSZ byli jednymi ze współinicjatorów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Obchodzony jest co roku 1 marca, w rocznicę zamordowania członków IV Zarządu organizacji Wolność i Niezawisłość.

Brzeskie koło cały czas podejmuje inicjatywy związane z upamiętnieniem żołnierzy Armii Krajowej i podziemia niepodległościowego oraz stara się prowadzić działalność edukacyjną dotyczącą historii najnowszej w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych.

Duch, jaki przyświeca naszemu kołu, jest wiecznie żywy, a słowa, które widnieją na sztandarze koła: Bóg Honor Ojczyzna zobowiązują członków koła do aktywnej działalności patriotycznej, ale także samopomocowej.

W naszej działalności kierujemy się słowami Józefa Piłsudskiego:

Być zwyciężonym, a nie ulec to zwycięstwo. Zwyciężyć i spocząć na laurach to klęska.