Kryptonim Klasztor – Dopaść Pileckiego (55) – to film dokumentalny, przedstawiający szerzej nieznane kulisy wielowątkowej operacji wywiadu komunistycznej bezpieki o kryptonimie Klasztor, która doprowadziła do aresztowania Witolda Pileckiego i jego najbliższych współpracowników.
Autorzy przedstawiają wyrafinowaną grę bezpieki: funkcjonariuszy i tajnych współpracowników komunistycznych służb specjalnych. Celem operacji Klasztor było nie tylko ujęcie grupy Pileckiego, ale także zastawienie pułapki, przeprowadzenie prowokacji, która miała udowodnić, że ochotnik do Auschwitz chciał likwidować czołowych funkcjonariuszy kierownictwa Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego.
Film opowiada o ostatnim, 1,5 rocznym okresie życia Witolda Pileckiego i jego ochotniczej misji do Polski – od powrotu z włoskiej Ankony (w porozumieniu z gen. Władysławem Andersem) w grudniu 1945 r., aż do aresztowania w Warszawie w maju 1947 r.
Całkowitą nowością jest pokazanie autentycznych miejsc związanych z historią Pileckiego – od niemieckiego obozu Auschwitz, po komunistyczną Polską lokale konspiracyjne, w końcu więzienie przy ul. Rakowieckiej, gdzie byli mączeni, po niemal nieznany gmach w centrum Warszawy, gdzie byli sądzeni.
Autorzy opowiadają, w jaki sposób Pilecki stworzył grupą wywiadu pracującą na rzecz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Przypominają m.in. akcją komunistów o kryptonimie Zboczeńcy (prowadzoną przeciwko siatce wywiadowczej Obszaru Centralnego Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość), kiedy to zdrajca AK/WiN Stanisław Leszek Kuchciński we wrześniu 1946 r. pierwszy raz trafił na ślad Pileckiego w Polsce. Kolejną osobą, która uczestniczyła w zastawianiu pułapki na Grupą Pileckiego był wysoko postawiony działacz WiN (zastąpca prezesa Obszaru Centralnego WiN) Kazimierz Czarnocki, który przeszedł na stroną komunistów.
Widzowie odnajdą drugie dno tej historii: dlaczego rotmistrz stał sią celem nr. 1. komunistycznych służb. Film przypomina dobrowolne pójście Pileckiego do Auschwitz, gdzie tworzył obozowy ruch oporu metodą piątek konspiratorem był tu inny więzień (a późniejszy komunistyczny premier) Józef Cyrankiewicz. Po wojnie Pilecki napisał i wysłał do Cyrankiewicza list (przypominając, że umówili sią, że jeśli przeżyją obóz, będą o tym miejscu mówili tylko prawdą), co podważało kłamstwa Cyrankiewicza, że to on był twórcą konspiracji w Auschwitz.
Punktem kulminacyjnym filmu jest aresztowanie Pileckiego i jego wywiadowców w mieszkaniu przy ul. Pańskiej w Warszawie, późniejsze śledztwo i głośny proces zakończony zamordowaniem rotmistrza.
Film opowiada także o komunistycznych bestiach odpowiedzialnych za przeprowadzenie operacji Klasztor – szczególnie Józefa Czaplickiego, zapomnianego dziś czekisty, który był specjalistą od rozpracowywania podziemia niepodległościowego. Ze wzglądu na nienawiść do AK-owców nawet jego koledzy z bezpieczeństwa nazywali go AK-owerem.
Dla twórców filmu ważny jest jego aspekt edukacyjny. Może sią bowiem wydawać, że w 1947 r. komuniści zwyciążyli dopadając Pileckiego i skazując go na śmierć. Jednak idee, którymi kierował sią Pilecki i jego wywiadowcy przetrwały, i po latach zwyciążyły.
W filmie wystąpują m.in. historycy: prof. Wiesław Jan Wysocki, dr Adam Cyra, dr Tomasz Łabuszewski, ks. Tomasz Trzaska, członkowie rodzin Witolda Pileckiego i pozostałych wywiadowców.
Scenariusz i reżyseria: Jarosław Mańka, Tadeusz Płużański
Leave a Reply