Tegoroczne uroczystości związane z Narodowym Dniem Pamięci Żołnierzy Wyklętych po raz 15 przypominają walkę Żołnierzy Niezłomnych – Wyklętych o suwerenną i wolną Polskę. Dla Żołnierzy podziemia antykomunistycznego wojna nie zakończyła się w maju 1945 roku.
Żołnierze Wykęci – Niezłomni byli Żołnierzami podziemia niepodległościowego i antykomunistycznego, którzy w latach 1944 – 1963 stawiali opór, głównie zbrojny, przeciwko sowietyzacji Polski i podporządkowaniu jej Związkowi Sowieckiemu. Ich powojenna działalność niepodległościowa była kontynuacją walki Armii Krajowej, a także podziemia narodowego.
Przy tej okazji warto przypomnieć żołnierzy i księży niezłomnych, którzy działali lub ukrywali się przed aparatem bezpieczeństwa także na terenie Brzegu i okolic. Wśród nich byli m.in.:
Żołnierze podziemia:
Wincenty Mucha – Szare Szeregi, WiN
Tadeusz Puchała – harcerz, AK, więziony w czasach stalinowskich
Tadeusz Czajkowski “Kotwica” – AK, WiN
Marian Bobolewski “Góral” – AK, NSZ
Zygmunt Cmak “Ćma” – AK, podziemie poakowskie
Jan Sabin – Wiewiórka” – Wileńska Brygada AK, WiN, Narodowe Zjednoczenie Wojskowe
Eugeniusz Werens – AK, WiN
Irena Małczuk – Wileńska Brygada Armii Krajowej
Duchowni:
ks. Józef Śmietana
ks. Dionizy Baran
ks. Czesław Wehrstein
ks. Stanisław Kluz
ks. Stanisław Sarnecki
Nie można zapomnieć o mieszkających w Brzegu cichociemnym Ezechielu Łosiu ps. “Ikwa” – oficerze Armii Krajowej, a także o Romanie Domańskim, ps. “Sęp”- żołnierzu 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK.
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych
obchodzony jest od 2011 roku i stanowi wyraz hołdu dla żołnierzy drugiej konspiracji za Świadectwo męstwa, niezłomną postawę patriotyczną oraz przywiązanie do tradycji niepodległościowych. Ustawy o ustanowieniu tego święta skierował do Sejmu RP śp. prezydent RP Lech Kaczyński.
Data obchodów nie jest przypadkowa. 1 marca 1951 roku w więzieniu na warszawskim Mokotowie, po pokazowym procesie, z polecenia władz komunistycznych strzałem w tył głowy zamordowano przywódców IV Zarządu Zrzeszenia “Wolność i Niezawisłość” płk. Łukasza Cieplińskiego oraz jego towarzyszy walki. Tworzyli oni ostatnie kierownictwo ogólnopolskiej konspiracji kontynuującej po 1945 roku dzieło Armii Krajowej. Ich ciała zostały potajemnie zakopane w nieznanym miejscu.
Leave a Reply